Ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος καταγόταν ἀπό τήν κωμόπολη τῆς Μωγαρισσοῦ, ἡ ὁποία ἀνῆκε στήν ἐπαρχία τῆς Καππαδοκίας. Ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ Λέοντος τοῦ Θρακός καί ἔφτασε ἕως καί τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491 – 518 μ.Χ.). Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Προαιρέσιος καί ἡ μητέρα του Εὐλογία. Ἦταν καί οἱ δυό εὐσεβεῖς καί πιστοί ἄνθρωποι. Ὁ Θεοδόσιος ὅμως, ἀπό θεῖο ζῆλο, δέν ἀκολούθησε τήν ἔγγαμο ζωή, ἀλλά τό μοναχικό βίο. Γι’ αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πατρίδα του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Στή συνέχεια μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐπισκέφθηκε τόν Ἅγιο Συμεών τόν Στυλίτη, ὁ ὁποῖος τόν ἐμύησε στά τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί τῆς ἀρετῆς καί τοῦ προεῖπε ὅτι θά γίνει ποιμένας πολλῶν λογικῶν προβάτων. Ἀσκήτεψε κοντά στό θαυμαστό καί ἐνάρετο ἀσκητή, πού ὀνομαζόταν Λογγίνος, μέ τόν ὁποῖο μαζί μελετοῦσε, συζητοῦσε καί προσευχόταν καί τοῦ ὁποίου σπούδαζε τήν πνευματική διαύγεια καί τή μεγάλη ταπεινοφροσύνη.
Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Μᾶρκος ἦταν γέννημα καί θρέμμα τῆς νήσου Κρήτης. Ὁ πατέρας του, ὀνόματι Ἀνδρέας, καταγόταν ἀπό τήν Ζάκυνθο καί ἡ μητέρα του ἀπό τήν Κρήτη. Σέ μικρή ἡλικία, μετά τόν θάνατο τῆς μητέρας του, ἀκολούθησε τόν πατέρα του στήν Σμύρνη. Ἐκεῖ, λόγω τῆς βίαιης διαγωγῆς τοῦ πατέρα του, ἐξισλαμίσθηκε ἀπό τούς Τούρκους. Τέσσερα χρόνια παρέμεινε στόν Ἰσλαμισμό ὁ Μᾶρκος καί μετονομάσθηκε Μουσταφᾶ.
Στή συνέχεια, ἀφοῦ μετανόησε καί ἀνένηψε, ἀπέκρουσε μέ βδελυγμία τήν πλάνη τῶν Ἀγαρηνῶν καί διέφυγε στή Ζάκυνθο καί ἀπό ἐκεῖ στήν Κρήτη. Κατέφυγε στήν ἀκμάζουσα τότε ἱερά μονή τῆς Κυρίας Ἀκρωτηριανῆς (Τοπλοῦ) Σητείας, γιά περισυλλογή καί ἄσκηση. Ἀργότερα πῆγε στήν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ἐξομολογήθηκε καί μαθήτευσε κοντά στόν σοφό καί πολυμαθή διδάσκαλο Μελέτιο Συρίγο. Ἐπανῆλθε στή Σμύρνη, ὅπου κήρυξε δημόσια τόν Χριστιανισμό. Γιά τόν λόγο αὐτό συνελήφθη καί ἀφοῦ μέ σθένος ἀρνήθηκε νά προδώσει τήν πίστη του, βασανίσθηκε σκληρά καί τέλος ἀποκεφαλίσθηκε στή Σμύρνη τό 1643. Τό τίμιο λείψανό του, ἀφοῦ ἐξαγοράσθηκε ἀπό τούς Χριστιανούς, ἐνταφιάσθηκε στό ναό τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς, ὁ δέ Θεός, σέ ἀνταμοιβή τῆς θυσίας του, τόν ἀνέδειξε πηγή ἰαμάτων γιά ὅσους προσέτρεχαν πρός αὐτόν μέ πίστη.
