Ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος καταγόταν ἀπό τήν κωμόπολη τῆς Μωγαρισσοῦ, ἡ ὁποία ἀνῆκε στήν ἐπαρχία τῆς Καππαδοκίας. Ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ Λέοντος τοῦ Θρακός καί ἔφτασε ἕως καί τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491 – 518 μ.Χ.). Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Προαιρέσιος καί ἡ μητέρα του Εὐλογία. Ἦταν καί οἱ δυό εὐσεβεῖς καί πιστοί ἄνθρωποι. Ὁ Θεοδόσιος ὅμως, ἀπό θεῖο ζῆλο, δέν ἀκολούθησε τήν ἔγγαμο ζωή, ἀλλά τό μοναχικό βίο. Γι’ αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πατρίδα του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Στή συνέχεια μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐπισκέφθηκε τόν Ἅγιο Συμεών τόν Στυλίτη, ὁ ὁποῖος τόν ἐμύησε στά τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί τῆς ἀρετῆς καί τοῦ προεῖπε ὅτι θά γίνει ποιμένας πολλῶν λογικῶν προβάτων. Ἀσκήτεψε κοντά στό θαυμαστό καί ἐνάρετο ἀσκητή, πού ὀνομαζόταν Λογγίνος, μέ τόν ὁποῖο μαζί μελετοῦσε, συζητοῦσε καί προσευχόταν καί τοῦ ὁποίου σπούδαζε τήν πνευματική διαύγεια καί τή μεγάλη ταπεινοφροσύνη.
Η Ὁσία Ἐμμελεία καταγόταν ἀπό εὐσεβή οἰκογένεια τῆς Καισαρείας τῆς Καππαδοκίας. Ὁ πατέρας αὐτῆς ἀναδείχθηκε σέ Μάρτυρα κατά τούς τελευταίους διωγμούς. Ὁ βίος τῆς Ἁγίας εἶναι ἡ ἀγαθή ρίζα ἀπό τήν ὁποία βλάστησαν γλυκύτατοι καρποί, τά παιδιά της, τά ὁποία ἀνεδείχθησαν ἐξέχοντα μέλη τῆς κοινωνίας καί τά περισσότερα Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ὁ Μέγας Βασίλειος, ὁ Γρηγόριος Νύσσης, ὁ Πέτρος Σεβαστείας, ἡ Μακρίνα καί ὁ Ναυκράτιος. Ἀπό ἁγία ρίζα προῆλθαν ἁγιασμένοι βλαστοί, δηλαδή ἀπό ἁγίους γονεῖς προῆλθαν εὐλογημένα καί ἅγια τέκνα.
Ἡ Ὁσία Ἐμμελεία δοκίμασε στή ζωή της, ὅπως συμβαίνει συνήθως μέ τούς ἐκλεκτούς, πολλές θλίψεις. Ὁ θάνατος τῶν γονέων της, πρίν ἀκόμα νυμφευθεῖ, ὁ θάνατος τοῦ συζύγου της, μόλις γεννήθηκε ὁ υἱός τους Πέτρος καί ὁ πρόωρος θάνατος τοῦ υἱοῦ της Ναυκρατίου, ἀλλά καί τό νά ἀναθρέψει μόνη της μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου, ἀπό ἕνα σημεῖο καί μετά, τά τέκνα της, ἦταν μερικές ἀπό αὐτές. Τίς ἀντιμετώπισε ὅμως μέ ὑποδειγματική πίστη, ἀνδρεία καί ὑπομονή. Δίδασκε τά παιδιά της κυρίως μέ τό παράδειγμά της. Τούς ἔδωσε, μαζί μέ τό δικό της γάλα, τό ἀνόθευτο γάλα τῆς πίστεως καί τούς δίδαξε τό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας.
Τελείωσε τή ζωή της ὡς μοναχή μέ ἡγουμένη τή θυγατέρα της Ὁσία Μακρίνα.
