Ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος καταγόταν ἀπό τήν κωμόπολη τῆς Μωγαρισσοῦ, ἡ ὁποία ἀνῆκε στήν ἐπαρχία τῆς Καππαδοκίας. Ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ Λέοντος τοῦ Θρακός καί ἔφτασε ἕως καί τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491 – 518 μ.Χ.). Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Προαιρέσιος καί ἡ μητέρα του Εὐλογία. Ἦταν καί οἱ δυό εὐσεβεῖς καί πιστοί ἄνθρωποι. Ὁ Θεοδόσιος ὅμως, ἀπό θεῖο ζῆλο, δέν ἀκολούθησε τήν ἔγγαμο ζωή, ἀλλά τό μοναχικό βίο. Γι’ αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πατρίδα του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Στή συνέχεια μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐπισκέφθηκε τόν Ἅγιο Συμεών τόν Στυλίτη, ὁ ὁποῖος τόν ἐμύησε στά τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί τῆς ἀρετῆς καί τοῦ προεῖπε ὅτι θά γίνει ποιμένας πολλῶν λογικῶν προβάτων. Ἀσκήτεψε κοντά στό θαυμαστό καί ἐνάρετο ἀσκητή, πού ὀνομαζόταν Λογγίνος, μέ τόν ὁποῖο μαζί μελετοῦσε, συζητοῦσε καί προσευχόταν καί τοῦ ὁποίου σπούδαζε τήν πνευματική διαύγεια καί τή μεγάλη ταπεινοφροσύνη.
Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Δονάτος ὑπέστη μαρτυρικό θάνατο διά ξίφους μετά τοῦ Μάρτυρος Θερινοῦ κατά τόν διωγμό τοῦ αὐτοκράτορα Δεκίου, τό ἔτος 250 μ.Χ., στό Βουθρωτό τῆς Ἠπείρου.
Ὁ Ἅγιος Θερινός συνελήφθη καί ὁδηγήθηκε στό δικαστήριο, ὅπου εἶχαν ἑτοιμάσει τή φωτιά, τά ἀκονισμένα ξίφη καί τά ἄλλα ὄργανα τοῦ βασανισμοῦ. Ὁ δικαστής προέτρεψε τόν Ἅγιο νά θυσιάσει στόν θεό Δία καί τούς ἄλλους θεούς, ἀλλά ὁ στερρός καί ρωμαλέος Θερινός, βλέποντας ἀτάραχος γύρω του, ὁμολόγησε μέ θάρρος καί γενναιότητα τήν πίστη του στόν Κύριο. Τότε ὁ τύραννος προστάζει καί τέμνονται τά μέλη καί ξεσκίζονται οἱ σάρκες τοῦ Ἁγίου, ἀπό τίς ὁποῖες ρέει αἷμα. Ἔπειτα τόν ἔριξαν σέ πυρακτωμένο καμίνι καί σέ πυρακτωμένη σχάρα. Στήν συνέχεια τόν ὁδήγησαν στόν ἱππόδρομο καί τόν ἔριξαν στά πεινασμένα θηρία, τά ὁποῖα ὅμως τόν σεβάστηκαν καί δέν τόν πείραξαν. Τότε ὑπέστη τόν διά ξίφους μαρτυρικό θάνατο καί εἰσῆλθε ἔτσι στή χαρά τοῦ Κυρίου του.
