Ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος καταγόταν ἀπό τήν κωμόπολη τῆς Μωγαρισσοῦ, ἡ ὁποία ἀνῆκε στήν ἐπαρχία τῆς Καππαδοκίας. Ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ Λέοντος τοῦ Θρακός καί ἔφτασε ἕως καί τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491 – 518 μ.Χ.). Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Προαιρέσιος καί ἡ μητέρα του Εὐλογία. Ἦταν καί οἱ δυό εὐσεβεῖς καί πιστοί ἄνθρωποι. Ὁ Θεοδόσιος ὅμως, ἀπό θεῖο ζῆλο, δέν ἀκολούθησε τήν ἔγγαμο ζωή, ἀλλά τό μοναχικό βίο. Γι’ αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πατρίδα του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Στή συνέχεια μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐπισκέφθηκε τόν Ἅγιο Συμεών τόν Στυλίτη, ὁ ὁποῖος τόν ἐμύησε στά τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί τῆς ἀρετῆς καί τοῦ προεῖπε ὅτι θά γίνει ποιμένας πολλῶν λογικῶν προβάτων. Ἀσκήτεψε κοντά στό θαυμαστό καί ἐνάρετο ἀσκητή, πού ὀνομαζόταν Λογγίνος, μέ τόν ὁποῖο μαζί μελετοῦσε, συζητοῦσε καί προσευχόταν καί τοῦ ὁποίου σπούδαζε τήν πνευματική διαύγεια καί τή μεγάλη ταπεινοφροσύνη.
Η Αγία Πελαγία γεννήθηκε στην πόλη Ταρσό της Κιλικίας και έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορος Διοκλητιανού (284 – 305 μ.Χ.). Μεγάλωσε σε ειδωλολατρικό περιβάλλον. Όμως, σε νεαρή ηλικία, είδε σε όραμα τον Επίσκοπο της πόλεως Λίνο, ο οποίος βάπτιζε και επέστρεφε πολλούς από τους εθνικούς στην πίστη του Χριστού. Έτσι επιθύμησε να τον δει και αφού ζήτησε άδεια απὸ τη μητέρα της με το πρόσχημα ότι θα μεταβεί στην τροφό της, που ζούσε σε άλλη πόλη, προσήλθε στον Επίσκοπο και βαπτίσθηκε. Αφού παρέδωσε τα πολυτελή ενδύματά της, ντύθηκε με φτωχικά ρούχα και παρουσιάσθηκε στην μητέρα της. Όταν η μητέρα της αντίκρισε τη θυγατέρα της με αυτή την ενδυμασία και άκουσε για τη μεταστροφή της στον Χριστό, την κατήγγειλε στον υιό του Διοκλητιανού και στην συνέχεια στον ίδιο τον Διοκλητιανό. Ο αυτοκράτορας έδωσε εντολή να πυρώσουν ένα χάλκινο βόδι μέσα στο οποίο έριξαν την Αγία, η οποία βρήκε έτσι μαρτυρικό θάνατο.
Η Σύναξη της Αγίας Μάρτυρος Πελαγίας ετελείτο στο Μαρτύριο αυτής κοντά στο Ναό του Αγίου Ιερομάρτυρος Κόνωνος.
Απολυτίκιον.
Ἦχος δ’ (Κατεπλάγη Ἰωσὴφ)
Ἡ ἀμνάς σου Ἰησοῦ, κράζει μεγάλῃ τῇ φωνῇ· Σὲ Νυμφίε μου ποθῶ, καὶ σὲ ζητοῦσα ἀθλῶ, καὶ συσταυροῦμαι, καὶ συνθάπτομαι τῷ βαπτισμῷ σου, καὶ πάσχω διὰ σέ, ὡς βασιλεύσω σὺν σοί, καὶ θνῄσκω ὑπὲρ σοῦ, ἵνα καὶ ζήσω ἐν σοί, ἀλλ’ ὡς θυσίαν ἄμωμον, προσδέχου τὴν μετὰ πόθου τυθεῖσάν σοι· Αὐτῆς πρεσβείαις, ὡς ἐλεήμων, σῶσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Συναξάριον:
Τῇ Δ’ τοῦ αὐτοῦ μηνός (Μαΐου), Μνήμη τῆς Ἁγίας Μάρτυρος Πελαγίας.
