Ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος καταγόταν ἀπό τήν κωμόπολη τῆς Μωγαρισσοῦ, ἡ ὁποία ἀνῆκε στήν ἐπαρχία τῆς Καππαδοκίας. Ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ Λέοντος τοῦ Θρακός καί ἔφτασε ἕως καί τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491 – 518 μ.Χ.). Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Προαιρέσιος καί ἡ μητέρα του Εὐλογία. Ἦταν καί οἱ δυό εὐσεβεῖς καί πιστοί ἄνθρωποι. Ὁ Θεοδόσιος ὅμως, ἀπό θεῖο ζῆλο, δέν ἀκολούθησε τήν ἔγγαμο ζωή, ἀλλά τό μοναχικό βίο. Γι’ αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πατρίδα του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Στή συνέχεια μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐπισκέφθηκε τόν Ἅγιο Συμεών τόν Στυλίτη, ὁ ὁποῖος τόν ἐμύησε στά τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί τῆς ἀρετῆς καί τοῦ προεῖπε ὅτι θά γίνει ποιμένας πολλῶν λογικῶν προβάτων. Ἀσκήτεψε κοντά στό θαυμαστό καί ἐνάρετο ἀσκητή, πού ὀνομαζόταν Λογγίνος, μέ τόν ὁποῖο μαζί μελετοῦσε, συζητοῦσε καί προσευχόταν καί τοῦ ὁποίου σπούδαζε τήν πνευματική διαύγεια καί τή μεγάλη ταπεινοφροσύνη.
Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Εἰρηναῖος, Περεγρίνος καί Εἰρήνη ἀναφέρονται τόσο στό Ἱερωνυμικό ὅσο καί στό Ρωμαϊκό Μαρτυρολόγιο. Τό μαρτύριό τους ἐμφανίζει ἀρκετές παραλλαγές στούς Λατινικούς Κώδικες αὐτῶν τῶν Συναξαρίων, μέ ἀποτέλεσμα νά διατυπώνονται ποικίλες ὑποθέσεις, πού ἀμφισβητοῦν τό μαρτύριο τοῦ Εἰρηναίου καί τοῦ Περεγρίνου στή Θεσσαλονίκη ἢ ταυτίζουν τήν Εἰρήνη μέ τήν Μεγαλομάρτυρα Εἰρήνη, τῆς ὁποίας ἡ μνήμη ἀναγράφεται στό Συναξάριον τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἡ μέ τήν Εἰρήνη πού μαρτύρησε στή Θεσσαλονίκη μαζί μέ τίς Μάρτυρες Ἀγάπη καί Χιονία († 16 Ἀπριλίου).
Ὡστόσο ἡ πλειοψηφία τῶν Κωδίκων, καθώς καί δυτικά ἁγιολογικά ὑπομνήματα, πού συντάχθηκαν γιά τούς τρεῖς Μάρτυρες, τούς χαρακτηρίζουν ρητά ὡς Ἁγίους τῆς Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα μέ τά στοιχεῖα πού ἀντλοῦμε ἀπό αὐτά τά ὑπομνήματα, οἱ Ἅγιοι Εἰρηναῖος, Περεγρίνος καί Εἰρήνη ἡ Παρθένος ἄθλησαν ἐπί αὐτοκράτορος Διοκλητιανού (284 – 305 μ.Χ.), ἀρνούμενοι νά θυσιάσουν στά εἴδωλα. Μαρτύρησαν διά πυρός καί χαρακτηρίζονται ὡς «ἔνδοξοι μάρτυρες τῆς Θεσσαλονίκης τῆς Μακεδονίας».
