Ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος καταγόταν ἀπό τήν κωμόπολη τῆς Μωγαρισσοῦ, ἡ ὁποία ἀνῆκε στήν ἐπαρχία τῆς Καππαδοκίας. Ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ Λέοντος τοῦ Θρακός καί ἔφτασε ἕως καί τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491 – 518 μ.Χ.). Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Προαιρέσιος καί ἡ μητέρα του Εὐλογία. Ἦταν καί οἱ δυό εὐσεβεῖς καί πιστοί ἄνθρωποι. Ὁ Θεοδόσιος ὅμως, ἀπό θεῖο ζῆλο, δέν ἀκολούθησε τήν ἔγγαμο ζωή, ἀλλά τό μοναχικό βίο. Γι’ αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πατρίδα του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Στή συνέχεια μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐπισκέφθηκε τόν Ἅγιο Συμεών τόν Στυλίτη, ὁ ὁποῖος τόν ἐμύησε στά τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί τῆς ἀρετῆς καί τοῦ προεῖπε ὅτι θά γίνει ποιμένας πολλῶν λογικῶν προβάτων. Ἀσκήτεψε κοντά στό θαυμαστό καί ἐνάρετο ἀσκητή, πού ὀνομαζόταν Λογγίνος, μέ τόν ὁποῖο μαζί μελετοῦσε, συζητοῦσε καί προσευχόταν καί τοῦ ὁποίου σπούδαζε τήν πνευματική διαύγεια καί τή μεγάλη ταπεινοφροσύνη.
Ἡπό τούς Μάρτυρες αὐτούς οἱ τρεῖς πρῶτοι κατάγονταν ἀπό τήν Ἀθήνα, οἱ δέ λοιποί ἀπό τήν Ἀπολλωνιάδα τῆς Ἰλλυρίας καί ἄθλησαν κατά τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορος Νουμεριανοῦ (283 – 284 μ.Χ.). Ὁ Ἴσαυρος ὑπῆρξε διάκονος στήν Ἀθήνα, ἀφοῦ δέ παρέλαβε καί τούς ἀσπασθέντας τό Χριστιανισμό συμπολίτες του Βασίλειο καί Ἰννοκέντιο, εὑρῆκαν ἐντός σπηλαίου κρυπτόμενους τούς ἐπίσης Χριστιανούς Φήλικα, Ἑρμεία καί Περεγρίνο, μέ τούς ὁποίους, ἀδελφωθέντες, ἐζοῦσαν φυλάττοντες τίς θεῖες ἐντολές καί μοχθοῦντες πρός ἐξάπλωση τῆς Χριστιανικῆς ἀλήθειας. Καταγγελθέντες στόν ἔπαρχο Τριπόντιο, συνελήφθησαν, ἀρνηθέντες δέ νά ἀποκηρύξουν τή Χριστιανική πίστη τους, οἱ μέν Φῆλιξ, Ἑρμείας καί Περεγρίνος ἀποκεφαλίσθηκαν ὑπ’ αὐτοῦ, ὁ δέ Ἴσαυρος καί οἱ λοιποί ἀπεστάλησαν πρός τόν υἱό τοῦ Τριποντίου Ἀπολλώνιο, ὁ ὁποῖος, ἀφοῦ τούς ἐβασάνισε ἀνηλεῶς, τούς ἀπέκοψε, τό 284 μ.Χ., τίς κεφαλές.
Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx
Ἀπολυτίκιον. Ἦχος γ’. Τήν ὡραιότητα.
Ὡς ἐννεάριθμον, τοῦ Λόγου σύνταγμα, ἐχθρῶν τάς φάλαγγας, κατετροπώσαντο, Ἴσαυρος Φῆλιξ σύν αὐτοῖς, Ἑρμείας καί Περεγρῖνος, ἅμα Ἰννοκέντιος, Μανουήλ καί Βασίλειος, Ἰσμαήλ ὁ ἔνδοξος, καί Σαβέλ ὁ μακάριος· διό καί τά βραβεῖα τῆς νίκης, εὗρον ὡς Μάρτυρες Κυρίου.
Κοντάκιον. Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Ὡς χορός θεόπλοκος κατηρτισμένοι, Ἀθληταί ἐννάριθμοι, ἀνδραγαθεῖτε εὐκλεῶς, ἐν ὁμονοίᾳ κραυγάζοντες· Σύ τῶν Μαρτύρων Χριστέ τό κραταίωμα.
Μεγαλυνάριον.
Χαίροις Ἀθλοφόρων παρεμβολή, Ἴσαυρε παμμάκαρ, καί οἱ σύναθλοι οἱ κλεινοί· Χαίρετε γενναῖοι, ὁπλῖται τοῦ Κυρίου, Ἀγγέλων συμπολῖται, καί ἰσοστάσιοι.
