Ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος καταγόταν ἀπό τήν κωμόπολη τῆς Μωγαρισσοῦ, ἡ ὁποία ἀνῆκε στήν ἐπαρχία τῆς Καππαδοκίας. Ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ Λέοντος τοῦ Θρακός καί ἔφτασε ἕως καί τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491 – 518 μ.Χ.). Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Προαιρέσιος καί ἡ μητέρα του Εὐλογία. Ἦταν καί οἱ δυό εὐσεβεῖς καί πιστοί ἄνθρωποι. Ὁ Θεοδόσιος ὅμως, ἀπό θεῖο ζῆλο, δέν ἀκολούθησε τήν ἔγγαμο ζωή, ἀλλά τό μοναχικό βίο. Γι’ αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πατρίδα του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Στή συνέχεια μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐπισκέφθηκε τόν Ἅγιο Συμεών τόν Στυλίτη, ὁ ὁποῖος τόν ἐμύησε στά τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί τῆς ἀρετῆς καί τοῦ προεῖπε ὅτι θά γίνει ποιμένας πολλῶν λογικῶν προβάτων. Ἀσκήτεψε κοντά στό θαυμαστό καί ἐνάρετο ἀσκητή, πού ὀνομαζόταν Λογγίνος, μέ τόν ὁποῖο μαζί μελετοῦσε, συζητοῦσε καί προσευχόταν καί τοῦ ὁποίου σπούδαζε τήν πνευματική διαύγεια καί τή μεγάλη ταπεινοφροσύνη.
Γενναῖος στρατιωτικός, ὄχι μόνο τοῦ στρατοῦ τοῦ αὐτοκράτορα Δεκίου, πού ὑπηρετοῦσε, ἀλλά καί τοῦ Χριστοῦ.
Ὁ Μερκούριος καταγόταν ἀπό τήν Σκυθία. Διακρινόμενος σέ κάποια μάχη, κατά τήν ὁποία σκότωσε τόν στρατηγό τῶν ἀντιπάλων, τιμήθηκε μέ ἀνώτερο ἀξίωμα. Ἀλλά ὅταν κλήθηκε νά συμμετάσχει σέ εἰδωλολατρικές θυσίες, ἀρνήθηκε. Καί δέν δίστασε, ὅταν ρωτήθηκε, νά ὁμολογήσει ὅτι ἦταν χριστιανός.
Ὁ βασιλιάς προσπάθησε στήν ἀρχή, μέ γλυκά λόγια νά τόν μεταπείσει. Βλέποντας ὅμως, ὅτι ἀποτύγχανε, διέταξε τόν βασανισμό του. Καί ἀφοῦ τόν γέμισαν μέ πληγές, καί ἐπέφεραν μεγάλα ἐγκαύματα στίς σάρκες του, ἀποκεφάλισαν τόν γενναῖο ἀθλητή καί στεφανηφόρο ἀγωνιστή τοῦ Χριστοῦ, στήν Καισαρεία τῆς Καππαδοκίας, περίπου τό 253 μέ 259 μ.Χ.
Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx
Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Οὐράνιον Ἄγγελον, χειραγωγόν ἀσφαλῆ, πρός δόξαν ἀρίδηλον, ὡς τοῦ φωτός κοινωνός, Μερκούριε ἔσχηκας· ὅθεν τῷ ἀθανάτῳ, Βασιλεῖ πειθαρχήσας, ἤθλησας ὑπέρ φύσιν, ὡς γενναῖος ὁπλίτης· διό τούς σοί προσιόντας, μάκαρ περίσωζε.
Κοντάκιον. Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Ὤσπερ θεῖον θώρακα, ἠμφιεσμένος, τοῦ Χριστοῦ τήν δύναμιν, ἀθλητικῶς ἀνδραγαθεῖς, καταπυρσεύων τούς ψάλλοντας· χαῖρε Μαρτύρων τό κλέος Μερκούριε.
Μεγαλυνάριον.
Ὤφθης νεανίας πανευπρεπής, οἷα στρατιώτης, τοῦ Σωτῆρος περιφανής· φύσεως γάρ ᾥρα, τήν ἄθλησιν ἀνθήσας, Μερκούριε θεόφρον, Χριστῷ δεδόξασαι.
