Ὁ Ὅσιος Θεοδόσιος καταγόταν ἀπό τήν κωμόπολη τῆς Μωγαρισσοῦ, ἡ ὁποία ἀνῆκε στήν ἐπαρχία τῆς Καππαδοκίας. Ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ Λέοντος τοῦ Θρακός καί ἔφτασε ἕως καί τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Ἀναστασίου (491 – 518 μ.Χ.). Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Προαιρέσιος καί ἡ μητέρα του Εὐλογία. Ἦταν καί οἱ δυό εὐσεβεῖς καί πιστοί ἄνθρωποι. Ὁ Θεοδόσιος ὅμως, ἀπό θεῖο ζῆλο, δέν ἀκολούθησε τήν ἔγγαμο ζωή, ἀλλά τό μοναχικό βίο. Γι’ αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πατρίδα του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Στή συνέχεια μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐπισκέφθηκε τόν Ἅγιο Συμεών τόν Στυλίτη, ὁ ὁποῖος τόν ἐμύησε στά τῆς μοναχικῆς πολιτείας καί τῆς ἀρετῆς καί τοῦ προεῖπε ὅτι θά γίνει ποιμένας πολλῶν λογικῶν προβάτων. Ἀσκήτεψε κοντά στό θαυμαστό καί ἐνάρετο ἀσκητή, πού ὀνομαζόταν Λογγίνος, μέ τόν ὁποῖο μαζί μελετοῦσε, συζητοῦσε καί προσευχόταν καί τοῦ ὁποίου σπούδαζε τήν πνευματική διαύγεια καί τή μεγάλη ταπεινοφροσύνη.
Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Τιμόλαος καταγόταν ἀπό τόν Πόντο. Μαρτύρησε περί τό 305 μ.Χ. στήν Καισάρεια τῆς Παλαιστίνης μαζί μέ ἄλλους ἑπτά Χριστιανούς. Στά Μηναῖα καί στό Ἁγιολόγιο τοῦ Σωφρονίου Εὐστρατιάδου ἀναφέρονται ὡς Μάρτυρες ὀκτῶ ἐν Καισαρείᾳ, πού ἑορτάζουν σήμερα, χωρίς νά σημειώνεται τό ὄνομα τοῦ Ἁγίου Τιμολάου. Σέ ἄλλα Μηνολόγια ἀναφέρονται τριάντα πέντε Μάρτυρες, οἱ ὁποῖοι μαρτύρησαν ἐπί αὐτοκράτορα Ἰουλιανοῦ τοῦ Παραβάτου (360 – 363 μ.Χ.), ἐνῷ σέ ἄλλα Μαρτυρολόγια ἀναφέρονται πενήντα Μάρτυρες.
Ἡ ὀρθόδοξος Ἐκκλησία τιμοῦσε ἀρχικά τήν μνήμη τους στίς 15 Μαρτίου.
Οἱ Ἅγιοι αὐτοί Μάρτυρες, ὅταν ἀπεστάλη ἀπόφαση ἀπό τόν ἀσεβή καί παράνομο βασιλέα Ἰουλιανό (361 – 363 μ.Χ.), πού διέταζε τούς πιστούς νά ἀρνηθοῦν τόν Χριστό καί νά προσκυνοῦν τούς θεούς τῶν Ἐθνικῶν, ὄχι μόνο δέν ὑπάκουσαν νά κάνουν αὐτό, ἀλλά καί μέ μεγάλο θάρρος περιέρχονταν ὅλη τήν πόλη καί ἔλεγαν μέ μεγάλη φωνή: «Νά τιμᾶτε καί νά λατρεύετε τόν Χριστό ὡς τόν μόνο ἀληθινό Θεό. Καί οἱ θεοί πού δέν δημιούργησαν τόν οὐρανό καί τήν γῆ, ἂς καταστραφοῦν μαζί μέ ὅσους τούς λατρεύουν». Ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς ἐνέργειάς τους συνελήφθησαν ἀπό τούς εἰδωλολάτρες καί παραδόθηκαν στήν φυλακή. Κατηγορούμενοι ἀπό τόν Ἰουλιανό καί μέ διαταγή ἐκείνου πρόθυμα ἀποδέχθηκαν τό μαρτύριο. Ἀποκεφαλίσθηκαν, ἀνεβαίνοντας πρός τόν Χριστό, τόν Ὁποῖο εἶχαν ποθήσει ἀπό τήν βρεφική τους ἡλικία καί χωρίς νά Τόν ἀρνηθοῦν ἔλαβαν βραβεῖο ἀθανασίας.
